Makaleler ve Araştırma Yazıları
DIŞAVURUMCU SANAT TERAPİSİNDE
TÜRK HALK DANSLARI KULLANIMI
Sanat terapide kullanılan yöntemler, yaratıcı sürecin psikolojik yönünü harekete geçirerek, kullanılan sanat materyalleriyle duygusal özellikleri anlama yetilerini geliştirir ve psikoterapi teknikleri içerisinde bunları araştırır. Sanatta yaratıcılık, kişinin duygusal süreçlerini harekete geçirerek, kişiye cesaret bulduğu terapi ortamında ürünlerini gerçekleştirme imkânı sunar. Yaratıcılığını harekete geçirme cesaretini bulan kişi mücadele etmeyi de öğrenir; duygusal, fiziksel ve düşsel farkındalıklarıyla yaşadığı sürece tutunur ve bundan doyum sağlar. Dansın sanat terapi süreçlerindeki yaratıcılık üzerine etkileri düşünülürse, beden imgelerini kullanarak kinestetik hafızayı harekete geçirmesi ve bu sayede terapötik ortamda farkındalık kazandırıp kişinin kendini ifade etme yollarını açmasını sağlar.
Niceliksel ve niteliksel olarak değerlendirilen bu çalışmada, Türk halk danslarının dışavurumcu sanat terapide kullanım alanları araştırılmıştır. Araştırma sürecinde uygulanan ölçeklerden alınan verilere ve uygulanan çalışmalardan çıkan temalara bakıldığında, psikotik hastalarla yapılan dışavurumcu sanat terapilerinde halk danslarının kullanımının yararlı olduğu görülmektedir. Bu yararlar; fiziksel farkındalığın artması, hareketin anlamlandırılması ve sözel ifadeleri güçlendirme, görsel dans motifleriyle kinestetik hafızayı harekete geçirme, birlikte hareket ederek grup içi iletişimin sağlanması, güven ve güvenilirlik duygularını geliştirme, öğrenme yetisini harekete geçirme, özgüvenin artması ve ruhsal iyileşmeye katkı olarak sıralanabilir.
Anahtar Kelimeler: Dışavurumcu sanat terapisi, kinestetik hafıza, sanat terapi, Türk halk dansları, yaratıcılık.
ABSTRACT
The methods used in art therapy develop the ability to understand the emotional characteristics of the artistic materials used by moving the psychological direction of the creative process and investigate them within a psychotherapeutic framework. Creativity in art offers the possibility to perform its products in a therapeutic environment where the person has the courage to act through his emotional processes. The person who feels that he has the courage to put his creativity into action does not struggle, he learns to hold on as long as he lives with emotional, physical and imaginary awareness, and gives satisfaction. If the dance’s effects on the creativity of art therapy process are considered, it enables the kinesthetic memory to be activated by using body images, thereby enabling awareness in the therapeutic environment and opening the way for self- expression.
In this quantitative and qualitative study, the use of Turkish folk dances in expressive arts was investigated. It is seen that the use of folk dances in expressive art therapies made with psychotic patients is seen to be beneficial when considering the data obtained from the scales applied in the research process and the themes emerging from the applied studies. These benefits include increasing physical awareness, strengthening the meaning of movement and strengthening verbal expressiveness, activating kinesthetic memory with visual dance patterns, ensuring intercommunal communication by acting together, enhancing learning ability, increasing self-confidence, and contributing to overall psychological well-being.
Key Words: Art Therapy, Creativity, Expressive Art Therapy, Kinesthetic Memory, Turkish Folk Dances.
DANS ÜZERİNE YENİ YAKLAŞIMLAR; ZEYBEK DANSI HAREKET SEMİYOTİKLERİ İLE ÇAĞDAŞ DANS KOREOGRAFİSİ
Bu çalışma, Aydın Yöresi Zeybek dansı hareket semiyotikleri ile çağdaş dans koreografisi üretmeyi amaçlamaktadır. Koreografi üretim süreci, Aydın yöresi Zeybek dansı Hareket semiyotikleri esas alınarak farklı doğaçlama çalışmaların rehberliğinde yapılandırılmıştır. Bu bağlamda geleneksel Zeybek dansı yeniden yorumlanarak, güncel hareket yaklaşımıyla zaman, mekân ve araç kavramları ile ilişkilendirilerek tartışmaya açılmaktadır. Araştırma sürecinde planlanan sekiz atölye Ege Üniversitesi, Devlet Türk Müziği Konservatuvarı, Türk halk oyunları bölümünde eğitimleri devam eden otuz beş öğrenciyle yapılmıştır. Hareket araştırmaları dört kişilik grup çalışmasıyla Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi İstanbul Devlet Konservatuarı Çağdaş Dans Anasanat Dalı stüdyolarında sürdürülmüştür. Çalışma son olarak solo eser niteliğinde yapılandırılarak, bir kadın dansçıya bir müzisyenin doğaçlama ses tasarımı eşliğiyle tamamlanmıştır. Zeybeğin folklorik özellikleriyle birlikte, Anadolu efsane ve mitleri referans alınarak ritüel bir form özelinde yirmi, yirmi beş dakika arasında değişkenlik gösteren solo çağdaş dans eseri üretilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Zeybek, Çağdaş Dans, Hareket, Semiyotik, Halk Dansları. ABSTRACT
ABSTRACT
This study aims to produce contemporary dance choreography with movement semiotics of Zeybek dance in Aydın region. The choreography production process is structured under the guidance of different improvisation studies based on the semiotics of movement Zeybek dance in Aydın region. In this context, the traditional Zeybek dance is reinterpreted and opened to discussion by associating with the concepts of time, space and medium with the current movement approach. The eight workshops planned during the research were conducted with thirty-five students studying at the Turkish Folk Dance Department of Ege University State Conservatory of Turkish Music. Movement studies were carried out in the studios of Mimar Sinan Fine Arts University Istanbul State Conservatory Contemporary Dance Department with a group of four people. Finally, the work was structured as a solo work and was completed with the improvisation sound design of a female dancer and a musician. With the folkloric features of Zeybek, Anatolian legends and myths were taken as a reference and a solo contemporary dance work was produced in a ritual form within a range of twenty to twenty five minutes.
Keywords: Zeybek, Contemporary Dance, Movement, Semiotics, Folk Dance.
Türk Halk Oyunları, Dans Terapİsİ ve Halk Hekİmlİğİ
KavRamları Arasındakİ İlİşkİler
Dansın özellikleri ve işlevleri birçok açıdan ele alınmış, araştırmacıların ilgi odağı olmuştur. Bu özelliklerden biri de dansın sağaltma özelliğidir. Laboratuvar deneyleri ve toplumsal gözlemler üzerine elde edilen bulguların aktif rol aldığı araştırmalar dansın işlevlerinin sınanmasında oldukça önemlidir. Türk halk oyunlarının köken tartışmalarında yer alan şamanlık, günümüzde dans terapisi ile güncellenerek devam etmektedir. Bu yönüyle Türk halk oyunları sağaltıcı bir dans türü olarak halk hekimliğinin konu başlıklarının altında da incelenebilir. Türk halk oyunları, dans terapisi ve halk hekimliği kavramları arasındaki ortak noktalar dansın sağaltma özelliğini açıklamaya yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada literatür taraması ve katılımcı gözlem yoluyla elde edilen bulgular nitel veri analizi yöntemi ile ele alınmıştır. Harry F. Wolcott’un geliştirmiş olduğu veri analiz yöntemi uygulanarak bulgulara yönelik betimleme, analiz ve yorumlama yapılmıştır. Örnek teşkil eden bulgulara göre dansın izleyicisi, icracısı ve öğreneni sağaltma amacına yönelik dans yararı görmektedir. Bu yararlar ise fiziksel ve ruhsal olarak ikiye ayrılmaktadır. Makalede bahsi geçen kavramlar arasındaki örtüşen ve ayrışan hususlar hakkında bilgi verilmektir.
Anahtar Kelimeler: Türk halk oyunları, Dans Terapisi, Halk Hekimliği, Sağaltma, Tedavi
ABSTRACT
The features and functions of dance have been discussed in many ways and have been the focus of the attention of researchers. One of these features is the healing feature of dance. Research in which the findings obtained from laboratory experiments and social observations take an active role is very important in testing the functions of dance. Shamanism, which takes place in the origin debates of Turkish folk dances, continues today by being updated with dance therapy. In this respect, Turkish folk dances can be examined under the headings of folk medicine as a type of dance with the healing feature. The common points between the concepts of Turkish folk dances, dance therapy, and folk medicine help explain the healing function of dance. In this study, the findings obtained through literature review and participant observation were handled with qualitative data analysis method. The data analysis method developed by Henry F. Wolcott was applied and the findings were described, analyzed and interpreted. According to the findings that constitute examples, the audience, performer and learner of dance benefit from the purpose of healing. These benefits are divided into two headings as physical and spiritual. The article provides information about the overlapping and differentiating points between the concepts mentioned.
Keywords: Turkish folk dance, Dance therapy, Folk medicine, Healing, Treatment